UX in de praktijk (deel 2)

Dat het bij consumentenproducten loont om de gebruikservaring voorop te stellen laat het succes van verschillende bedrijven zien. Bij B2B organisaties zien we echter dat dit nog in opkomst is: slechts een enkeling gebruikt User Experience (UX) als leidraad voor hun productontwikkeling. In deze serie van blogposts leggen onze consultants uit wat UX Design kan bieden en hoe. Vandaag licht UX consultant Frank in deel II toe hoe dit in de praktijk gebracht kan worden.

User Experience Design kan gebruikers tevredener, efficiënter, meer zelfverzekerd en daarmee positiever maken over het product dat ze gebruiken (zoals beschreven door mijn collega Marcel in de vorige blogpost). Maar dit komt niet vanzelf. De resultaten zijn het grootst wanneer het vanaf het begin van de productontwikkeling consistent ingezet wordt. UX Design is een breed vakgebied en omvat meerdere activiteiten. In deze post geef ik een overzicht van deze activiteiten, geïllustreerd met een aantal voorbeelden.

In de praktijk zie ik zes verschillende fases van ontwikkeling. In veel gevallen volgen de fases elkaar op. De uitkomsten van de ene fase zijn dan de basis voor de daaropvolgende. Of de uitkomst is dat een vorige aanname niet klopte en opnieuw bekeken moet worden. Ook dat is nuttig: het is beter om er zo snel mogelijk achter te komen dan om op diezelfde weg door te gaan. Overigens, ook met de zes genoemde opéénvolgende fases kan UX nog steeds heel goed passen binnen een Agile/SCRUM gebaseerd proces (waarover in de volgende blog meer).

Strategy & Vision

Meestal is er een idee dat de basis vormt voor de ontwikkeling. Hierbij maakt het eigenlijk niet uit of dit gedreven wordt door nieuwe technologie of een onbeantwoorde marktvraag. In beide gevallen is het nodig om dit idee verder te verkennen. Vragen die opkomen zijn: Wie zou dit gebruiken? In welke context? Wat is het einddoel hierbij? Waardoor en in welke mate vertegenwoordigt dit waarde? In sessies met het management, sales en marketing kan dit besproken worden, waardoor een gemeenschappelijke visie ontstaat. Het doel van het product wordt vastgelegd in high-level scenario’s over het toekomstige gebruik.
Voorbeelden van deliverables: Business Model Canvas, storyboards, future-use cases.

Research

Tijdens de Strategy fase komen al snel vragen omhoog die niet één-twee-drie te beantwoorden zijn. De voorkeur is om die zoveel mogelijke met informatie uit de ‘echte’ wereld te beantwoorden, zodat het zo waarheidsgetrouw mogelijk is. Zo is het soms mogelijk om alvast een marketingflyer te maken en samen met een verkoopvertegenwoordiger bij de huidige klanten langs te gaan en om feedback te vragen. Ook het onderzoeken van concurrerende producten en van de context kan hieronder vallen. Of het nou gaat om een high-end control center of een down-to-earth productieomgeving: altijd als ik langsga in de daadwerkelijke omgeving komt er veel feedback en nieuwe inzichten. Juist door de dagelijkse praktijk te zien, wordt duidelijk waarmee het product beter kan zijn dan de concurrentie.
Voorbeelden van deliverables: Persona’s, concurrentie- en of marktanalyse, contextomschrijvingen.

Interaction Design

De gebruiker moet de interface soepel en logisch kunnen doorlopen, hiervoor wordt de user flow in kaart gebracht. Zelf doe ik dit graag analoog: op een grote wand met verschillende post-its voor de mogelijke acties, schermen en foutmeldingen (zoals op de foto hieronder). Eerst de opdeling in onderdelen of schermen en de navigatie daartussen duidelijk krijgen. Daarna per onderdeel de meest logische componenten bedenken: zodat gebruikers in één oogopslag herkennen wat de mogelijkheden zijn om te interacteren. De focus ligt hierbij op het functionele aspect, dus gericht op het uitvoeren van acties en niet op het uiterlijk.
Voorbeelden van deliverables: User flow diagrams, wireframes.

Visual Design

Om de beoogde doelgroep en positionering in de markt te bereiken is identiteit en uitstraling belangrijk. Hierbij wordt dus teruggegrepen naar de strategie en het onderzoek naar de doelgroep. Zou een formelere, zakelijkere opstelling beter passen of een informelere, persoonlijke benadering? Meer of minder kleurrijk? De kunst is om die balans te vinden; weg te laten wat niet nodig is en juist naar voren te laten komen waar het echt om gaat. Op die manier ondersteunt het visuele het functionele, bijvoorbeeld door de knop voor de belangrijkste keuze extra te laten opvallen. Voor een groter project worden deze keuzes vastgelegd in een styleguide. Dit is een consistente leidraad voor kleuren, vormen, tekstopmaak en taalgebruik. De stijl wordt toegepast op de functionele ontwerpen, om zo een begrijpelijk en aansprekend uiterlijk te creëren.
Voorbeelden van deliverables: Styleguide, uitgewerkte designs.

Prototyping

In elke fase is het aan te raden om te evalueren met de eindgebruikers, deze fase is hier primair op gericht. Door gebruikers te vragen realistische taken uit te voeren aan de hand van het prototype kunnen verbeterpunten worden gevonden voordat de interface daadwerkelijk gemaakt wordt. Dit bespaart tijd van het ontwikkelteam, en dus kosten. Vroeg in het proces kan dit met een papieren prototype. Mijn ervaring is dat het hierbij veel makkelijker is om de focus te houden op het functionele, omdat de gesprekspartner niet afgeleid raakt door het uiterlijk. Aangezien het van papier is en geschetst, is het duidelijk dat alles nog kan veranderen. Complexere interacties en diepgaander onderzoek kan met een interactief prototype. Na het maken van digitale wireframes of het visuele design is het tegenwoordig relatief makkelijk om ook een interactief prototype te maken dat het grootste deel van interacties in zich heeft. Omdat een interactief prototype heel concreet is en een blik op de toekomst biedt, is de doelgroep vaak geïnteresseerd. Zo in contact komen gaat vaak gemakkelijker dan bij een algemener interview of bij een verkoopgesprek.
Voorbeelden van deliverables: Prototype, testconclusies.

Implementation

Bij het daadwerkelijk realiseren van de interface door developers komen altijd vragen op. Zo is het niet haalbaar (of efficiënt) om elk detail van te voren vast te leggen. Ook kan het zijn dat de techniek iets toch niet zo makkelijk toestaat als van tevoren gedacht. Vragen worden beantwoord en samen worden afwegingen gemaakt en oplossingen gezocht. Een ander onderdeel van het implementeren gaat over analytics: meten hoe het product daadwerkelijk gebruikt wordt. Dit levert weer informatie op als feedback op de Strategy fase en input voor de Research fase. Zo kunnen gebruikscijfers over verschillende onderdelen van de interface gebruikt worden ter onderbouwing van een verkrijgen of het verdelen van toekomstige budgetten.
Voorbeelden van deliverables: Product, gebruiksstatistieken.

Dat de activiteiten en deliverables op te delen zijn in zes fasen, betekent niet dat er één standaard recept is voor het inzetten van UX. Bij een innovatief nieuw product zal meer aandacht nodig zijn voor de eerste fases dan voor een langlopend en reeds succesvol op de markt gebracht product. Bij een ervaren en goed op elkaar ingespeeld team kan een styleguide samen met wireframes al genoeg zijn voor de developers en is een compleet visual design niet essentieel. Net zoals UX’ers het ontwerp afstemmen op de doelgroep, wordt ook het proces afgestemd op het project. We kijken waar de meeste waarde te behalen valt en focussen daarop.
Welke fases zijn op dit moment het belangrijkste binnen uw project? Wordt hierbij al gebruik gemaakt van wat UX Design te bieden heeft? In de praktijk merk ik dat UX soms nog net wat laat in het proces betrokken wordt, waardoor in korte tijd zowel de uitgangspunten van het product vastgelegd moeten worden als ontwerpen opgeleverd die de software developers kunnen realiseren.

Dus neem vooral vroegtijdig contact op (bijvoorbeeld via het formulier hier rechts) om samen eens na te denken of, en zo ja, hoe UX in de praktijk gebracht kan worden ter ondersteuning van uw project.

Frank

UX Design Consultant

Tag
design, UX

UX is geen extraatje (deel 1)

Dat het bij consumentenproducten loont om de gebruikservaring voorop te stellen laat het succes van bedrijven zoals AirBnB en Apple [...]

UX Design

Your technology deserves a first-rate user experience   Hoe verbeter ik de gebruikerservaring? Hoe wordt mijn product beter dan dat [...]

neem contact op

*verplichte velden